ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ
Ποιό εἶναι τό ὀπτικό πεδίο κάθε ὑπάρξεως; Τό μυρμήγκι βλέπει μερικά ἑκατοστά τοῦ μέτρου, ἡ κότα μερικά μέτρα, τό ἄλογο μέχρι ἕνα-δυό χιλιόμετρα, ὁ ἀετός πολλά χιλιόμετρα μακρυά. Ἀνάλογα μικροί ἤ μεγάλοι, εἶναι καί οἱ κόσμοι τους. Ἀντίστοιχα συμβαίνει καί μέ τούς ἀνθρώπους. Κάποιος γνωρίζει μόνο τόν κόσμο τοῦ χωριοῦ του καί τοῦ τόπου του. Ἄλλος, τόν κόσμο τῆς γειτονιᾶς του καί τῆς πόλης του. Ἄλλος, πού κάνει ταξείδια, γνωρίζει πολλά μέρη καί πολλές χῶρες. Οἱ ἀστρονόμοι γνωρίζουν μέχρι καί τά βάθη τοῦ σύμπαντος, πού ἐπισκέπτονται μέσα ἀπό τά τηλεσκόπια. Οἱ μικροβιολόγοι, γνωρίζουν τόν μικρόκοσμο τῶν μικροβίων, μέσα ἀπό τά μικροσκόπια. Οἱ ἐρευνητές στό CERN γνωρίζουν τόν κόσμο τῶν ἀτόμων καί τῶν σωματιδίων ὑψηλῶν συχνοτήτων. Οἱ ἀστροναῦτες, τόν κόσμο τοῦ διαστήματος. Οἱ γιατροί, γνωρίζουν τό σῶμα καί τίς ἀρρώστειες του. Οἱ βιολόγοι, τόν κόσμο τῶν φυτῶν καί τῶν ζώων. Οἱ δύτες, τόν κόσμο τῆς θάλασσας, κ.ο.κ.
Διανοητικά τώρα, οἱ κόσμοι τῶν ἀνθρώπων ἔχουν ἀνάλογες ἀντιστοιχίες. Ὅσοι δέν πῆγαν σχολεῖο γνωρίζουν λίγο τόν νοητό κόσμο. Ὅσοι πῆγαν σχολεῖο καί σπούδασαν, γνωρίζουν περισσότερα, σέ διάφορους τομεῖς. Ὅσοι πῆγαν σέ πανεπιστήμια, ἀκόμη περισσότερα. Οἱ φιλόσοφοι, ἐμβάθυναν στήν φιλοσοφία τῆς ζωῆς. Οἱ μαθηματικοί, στούς μαθηματικούς νόμους καί στά ἀξιώματα. Οἱ φυσικοί, στούς φυσικούς νόμους. Οἱ οἰκονομολόγοι, στό πῶς λειτουργοῦν οἱ οἰκονομίες τῶν κρατῶν καί ἡ παγκόσμια οἰκονομία. Οἱ στρατιωτικοί, στούς κανόνες καί τίς μεθόδους τοῦ πολέμου. Οἱ μηχανικοί, στό πῶς χτίζονται τά σπίτια καί οἱ διάφορες κατασκευές. Οἱ μηχανικοί ὑπολογιστῶν στό ποιοί εἶναι οἱ νόμοι τῆς πληροφορικῆς καθώς καί τῆς ψευδῶς ἀποκαλουμένης ''τεχνητῆς νοημοσύνης''. Οἱ φιλόλογοι, στήν δομή καί τήν γραμματική τῶν γλωσσῶν. Οἱ γλωσσολόγοι στίς ρίζες καί στήν γνώση τῶν διαφόρων γλωσσῶν. Οἱ ἱστορικοί, στήν ἱστορία τῶν λαῶν, φυλῶν καί κρατῶν, καί ὅλου τοῦ κόσμου. Οἱ μουσικοί, στόν κόσμο τῆς μουσικῆς, τῶν μουσικῶν ὀργάνων, κλπ., κ.ο.κ.
Πνευματικά τώρα, οἱ κόσμοι τῶν ἀνθρώπων ἔχουν πάλι ἀνάλογες ἀντιστοιχίες. Ὅσοι ἁμάρτησαν, ἔπαθαν ἐκεῖνο πού ἔπαθαν ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα. Ὅσοι παρήκουσαν τήν φωνή τῆς συνειδήσεως, καί αὐτοί ἁμάρτησαν, ἄλλος λιγώτερο, ἄλλος περισσότερο. Ὅσοι παρέβησαν τόν νόμο τοῦ Μωϋσέως καί δέν μετενόησαν, πῆγαν στόν ἅδη. Ὅσοι παρέβησαν τό Εὐαγγέλιο καί τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ καί δέν μετενόησαν, πῆγαν στήν Κόλαση. Ὅσοι ἔμειναν μέ καθαρή ψυχή, γνώρισαν τά μυστήρια τῆς φύσεως καί τοῦ ἀνθρώπου. Ὅσοι ἁγίασαν, γνώρισαν τά μυστήρια τοῦ Θεοῦ καί τόν ἴδιο τόν Θεό. Ὅσοι πῆγαν στόν Παράδεισο, ζοῦν μέσα στό Φῶς καί τήν χαρά τοῦ Θεοῦ. Ὅσοι θά μποῦν στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, θά βλέπουν τόν Θεό πρόσωπο μέ πρόσωπο καί θά λούζονται ἀπό τό γλυκύτατο καί χαροποιό Φῶς τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ.
Βλέπομε δηλαδή, ὅτι ὁ κόσμος, τό ὀπτικό πεδίο, τῶν σωματικῶν ἤ τῶν ψυχικῶν ἤ τῶν πνευματικῶν ὀφθαλμῶν τῶν ἀνθρώπων, καθώς καί ἡ δραστηριότητα καί οἱ γνώσεις τους, μπορεῖ νά εἶναι εἴτε μικρές, εἴτε μεγάλες, εἴτε πολύ μεγάλες. Καί ἀνάλογες νά εἶναι καί οἱ δυνατότητές τους νά ἀντιληφθοῦν καί νά γνωρίσουν τόν φυσικό, τόν νοητό καί τόν πνευματικό κόσμο (διότι ὑπάρχουν τρεῖς κόσμοι, καί ὄχι ἕνας). Καί ἀνάλογη νά εἶναι καί ἡ ἀντίληψη τῶν ἀνθρώπων γιά τόν φυσικό κόσμο καί τά πράγματα τοῦ φυσικοῦ κόσμου, ὅπως καί γιά τόν ψυχικό καί νοητό κόσμο, τόν κόσμο δηλαδή τοῦ νοῦ καί τῆς ψυχῆς (ὄχι ὅπως τόν ἔννοεῖ ἡ ἐπιστήμη, ἀλλά ὅπως μᾶς τόν δίδαξε ἡ ἀποκάλυψις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος), ἤ ἀκόμη καί κυρίως ἀνάλογη νά εἶναι καί ἡ ἀντίληψη τῶν ἀνθρώπων γιά τόν πνευματικό κόσμο, δηλαδή τόν κόσμο τῶν μυστηρίων τῆς φύσεως, τῶν πνευματικῶν νόμων, τῶν μυστηρίων τοῦ Θεοῦ, καί τήν γνώση τοῦ ἴδιου τοῦ Θεοῦ.
Ὁπότε, βλέπομε, ὅτι ἄνθρωπος ἀπό ἄνθρωπο μπορεῖ νά διαφέρει σημαντικά, ὄχι στήν φύση, πού εἶναι ἴδια σέ ὅλους μας, ἀλλά στήν ποιότητα, στήν καλλιέργεια καί στήν ἀνάπτυξη τοῦ νοῦ καί τῆς ψυχῆς, καθώς καί στήν γνώση τῆς ἀληθείας περί τοῦ Θεοῦ, τοῦ κόσμου καί τοῦ ἀνθρώπου.
Ἡ ἀλήθεια γιά κάτι, ὅταν γίνει κτῆμα τοῦ ἀνθρώπου, τόν ἀπαλλάσσει ἀπό τήν πλάνη καί τήν ἀμφισβήτηση, καί τοῦ χαρίζει ἐκεῖνα τά κριτήρια πού εἶναι ἀναγκαῖα γιά νά διακρίνει τήν ἀλήθεια ἤ τό ψεῦδος στά λόγια κάποιου, ὅταν αὐτός μιλάει γιά αὐτό τό πρᾶγμα. Ἄρα, ἡ γνῶσις τῆς ἀληθείας εἶναι μία δύναμις στά χέρια ἐκείνου πού τήν κατέχει. Καί εἶναι μία δύναμις πού ἐλευθερώνει τόν ἄνθρωπο ἀπό τήν ἀγνωσία, τό πνευματικό σκοτάδι καί τήν ἀμφισβήτηση. Γι᾽ αὐτό εἶπε ὁ Χριστός, «γνώσεσθε τήν ἀλήθειαν, καί ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς», ἀναφερόμενος βέβαια ὄχι στήν ἀλήθεια περί τοῦ φυσικοῦ κόσμου, ἀλλά στήν ἀλήθεια τῶν λόγων Του, τοῦ Εὐαγγελίου, καθώς καί στήν ἀλήθεια περί τοῦ Προσώπου Του, τό ὁποῖο εἶναι ἡ Ἀλήθεια, ἡ ἐνυπόστατη Ἀλήθεια, ἡ ὄντως ἀλήθεια, ἡ ὁποία εἶναι τό φῶς τοῦ κόσμου, δηλαδή ὁ Χριστός.
Αὐτήν λοιπόν, τήν γνώση τῆς ἀληθείας πρέπει νά ἐπιδιώκει κάποιος συνεχῶς νά προσεγγίζει, γιά νά φωτίζεται συνεχῶς καί νά ἀποδιώκει τά σκοτάδια τῆς πλάνης καί τῆς ἀγνωσίας. Καί ἔτσι, ἐλλαμπόμενος ἀπό τό θεῖο Φῶς τῆς Χάριτος, νά σκοπεύει καί νά πορεύεται πρός τήν νοητή κορυφή, πού εἶναι ὁ σκοπός τῆς ζωῆς, πού εἶναι ἡ πρόγευσις καί ἡ εἴσοδος ἀπό ἐδῶ στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὅπως μᾶς τό ὑποσχέθηκε ὁ Κύριος.
Τώρα, ὁ σημερινός νέος ἤ μέσης ἡλικίας ὥριμος Νεοέλληνας, πού ἔχει ἀποκοπεῖ καί ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τήν Παράδοσή του, πάσχει. Μέ τά ὅσα λάθη ἔχει κάνει ὁ ἴδιος, ἀπό ἀγνωσία καί ἀφροσύνη, καί μέ τά ὅσα χτυπήματα τοῦ ἔχουν δώσει καί τοῦ δίνουν, μοιάζει μέ ἕναν λαβωμένο καί γεμᾶτο σύγχυση ἄνθρωπο, πεσμένο κατά γῆς, ὁ ὁποῖος σιωπηλά ζητάει βοήθεια γιά νά θεραπευθεῖ, ὁ ὁποῖος μέ δυσκολία ἀγωνίζεται νά συνέλθει, νά σταθεῖ στά πόδια του, καί ὁ ὁποῖος ἀγωνίζεται νά ἐπιβιώσει.
Καί βρίσκεται σέ πνευματική σύγχυση γιατί ἔχει ἀπεμπολίσει τήν Παράδοσή του καί βάλλεται συνεχῶς ἀπό δυνάμεις καί μηνύματα πού τόν ἀποπροσανατολίζουν καί διασποῦν καί παραπλανοῦν καί τόν καθιστοῦν ἀνίκανο νά ἀντιδράσει καί νά ἀντιπαρατεθεῖ στίς δυνάμεις αὐτές.
Αὐτό μεταφράζεται στό ὅτι κινεῖται μέσα σέ πνευματικό σκοτάδι καί, ἐνῶ ἔχει μάτια, εἶναι τυφλός, γιατί τά μάτια τῆς ψυχῆς του εἶναι κλειστά. Κι ἄν ἀγωνίζεται νά ἀποκτήσει αὐτογνωσία γιά τήν κατάστασή του καί νά διαγνώσει τά αἴτια πού τόν ὡδήγησαν στήν κατάσταση πού εἶναι, δέν μπορεῖ νά φέρει ἀποτέλεσμα γιατί κινεῖται μέσα στό σκοτάδι. Κι ἄν αὐτό τό σκοτάδι του δέν τό φωτίσει κάποιο φῶς, ὥστε νά δεῖ ποῦ βρίσκεται, κι ἄν δέν βρεῖ κάποιον βοηθό νά τόν ὁδηγήσει ἀπό τό σκοτάδι στό φῶς, θά συνεχίζει νά παραμένει στό σκοτάδι καί νά βάλλεται συνεχῶς ἀπό τίς δυνάμεις τοῦ σκότους, πού θέλουν τόν ἀφανισμό του.
Καί ἡ λύτρωση πῶς ἔρχεται; Ἔρχεται, ὅταν ὁ τυφλός ἄνθρωπος ζητήσει ἀπό τόν Θεό νά τοῦ στείλει τό Φῶς Του, καί ἄνθρωπο νά τοῦ δείξει τόν δρόμο πρός αὐτό τό Φῶς. Ἀλλά ποιό εἶναι αὐτό τό Φῶς; Εἶναι ὁ Χριστός, ὁ ὁποῖος εἶπε, «ἐγώ εἶμαι τό φῶς τοῦ κόσμου» (Ἰωάν. η´, 12). Ἀντί ὅμως γιά ἄνθρωπο πού θά τόν ὁδηγήσει στό Φῶς, στόν Χριστό, πού εἶναι προτιμώτερο, ὁ Θεός μπορεῖ νά τοῦ στείλει ἕνα βιβλίο πού θά τοῦ ἀνοίξει τά μάτια.
Αὐτό τό βιβλίο ὅμως ὑπάρχει, ὑπάρχει παντοῦ, κι ἐνῶ ὑπάρχει παντοῦ, οἱ ἄνθρωποι δέν καταδέχονται νά τό ἀνοίξουν καί νά τό διαβάσουν. Κι αὐτό εἶναι τό Εὐαγγέλιο. Πολλοί ὅμως βαπτισμένοι Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί δέν ἔχουν διαβάσει, ἀπό ἀδιαφορία, τό Εὐαγγέλιο. Καί μετά τό Εὐαγγέλιο ὑπάρχουν πάρα πολλά ἄλλα Ὀρθόδοξα βιβλία, πού κι αὐτά ὁδηγοῦν τόν ἄνθρωπο πρός τό Φῶς. Κι ἕνα ἀπό αὐτά εἶναι ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ, τό δεύτερο, θά ἔλεγα, μετά τό Εὐαγγέλιο, πού δείχνει τόν δρόμο καί ὁδηγεῖ τόν ἄνθρωπο πρός τό Φῶς. Ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ εἶναι ἕνας πλήρης ὁδηγός τοῦ ἀνθρώπου, πού τόν ὁδηγεῖ στήν κάθαρση τῆς ψυχῆς του ἀπό τά πάθη καί τόν ἁγιασμό.
Αὐτό ἐδῶ τό ἱστολόγιο, ἐκτός ἀπό κάποια ἄλλα πολύτιμα βιβλία πού προβάλλει, προβάλλει καί τόν Ἀββᾶ Ἰσαάκ ὡς βοηθό καί ὁδηγό, σέ ἐκεῖνον ὅμως πού θέλει νά ζήσει ἀσκητικά, σύμφωνα μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, μέ μετάνοια δηλαδή, καί νά τόν ἔχει ὡς τό κύριό του ἐπί πλέον βοήθημα, ἐκτός ἀπό τό Εὐαγγέλιο καί τήν καθοδήγηση τοῦ πνευματικοῦ του, στήν κατά Θεόν πορεία του.
Πιό συγκεκριμένα, αὐτό τό ἱστολόγιο προσφέρει εἰσαγωγικό ὑλικό στήν Χριστιανική Ὀρθόδοξη πνευματικότητα. Καί αὐτό σέ πέντε ἐπίπεδα, κατά τό πρότυπο τῶν πέντε ἐπιπέδων τῆς ἐκπαιδεύσεως. Τά πέντε αὐτά κείμενα παρουσιάζονται καί προσφέρονται ἐδῶ δωρεάν σέ ὅσους ἐνδιαφέρονται νά γνωρίσουν καί νά ἐντρυφήσουν στήν Ὀρθόδοξη διδασκαλία καί Παράδοση.
Τό πρῶτο κείμενο εἶναι ὁ κατά πλάτος βίος τοῦ Ὁσίου Συμεών τοῦ Θαυμαστορείτου, ἑνός μεγάλου Ἁγίου καί στυλίτου, καί εἶναι ἕνα θαυμαστό Ὀρθόδοξο συναξάρι πού δείχνει σέ τί μέτρα μπορεῖ νά φθάσει ὁ ἄνθρωπος, ὅταν ἀξιωθεῖ νά δεχθεῖ πλούσια τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ.
Τό δεύτερο κείμενο εἶναι μία συλλογή εἰσαγωγικῶν κειμένων στήν Ὀρθόδοξη πίστη καί ζωή μέ τίτλο ''Περί τῆς ἀληθείας τοῦ Θεοῦ, τοῦ κόσμου καί τοῦ ἀνθρώπου'', μέσα ἀπό τήν ὁποῖα παρουσιάζονται καί προβάλλονται τά θεμέλια τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως καί ζωῆς πού πρέπει νά ἔχει ὁ Ὀρθόδοξος Χριστιανός. Τό κείμενο αὐτό ἀπαντᾶ σέ ὅλα τά ὑπαρξιακά προβλήματα τοῦ ἀνθρώπου, π.χ. γιά τό ἄν ὑπάρχει Θεός, ποιός εἶναι ὁ Θεός, πῶς προῆλθαν ὁ κόσμος, ἡ ζωή καί ὁ ἄνθρωπος, ποιό θά εἶναι τό τέλος τῆς ἱστορίας, ἄν ὑπάρχει μέλλουσα ζωή καί ποιά θά εἶναι, καί ποιός εἶναι ὁ σκοπός τῆς ζωῆς. Ἐπίσης, ἀντιπαραβάλλει τίς θέσεις τῆς Ἐπιστήμης μέ τίς θέσεις τῆς Ἐκκλησίας, ὅσον ἀφορᾶ στὴν προέλευση τῆς ζωῆς καί τοῦ ἀνθρώπου, καί στήν φύση τοῦ ἀνθρώπου.
Σάν προσθήκη τοῦ δευτέρου κειμένου μπορεῖ νά θεωρηθεῖ τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ στήν ἑπόμενη ἀνάρτηση καί περιγράφει ὅσα συνέβησαν κατά τό Μυστικό Δεῖπνο, πού ἔλαβε χώρα τήν Μεγάλη Πέμπτη στό ὑπερῶο στήν Ἱερουσαλήμ.
Τό τρίτο κείμενο εἶναι μία εἰσαγωγή στήν Ὀρθόδοξη Δογματική διδασκαλία καί Ἐκκλησιολογία μέσα ἀπό τίς παραδόσεις καί τά ἔργα κυρίως τοῦ π. Ἰωάννου Ρωμανίδου. Σέ αὐτό, ἀναλύονται ἐκτενῶς τά τρία στάδια τῆς πνευματικῆς ζωῆς, ἡ κάθαρσις, ὁ φωτισμός, καί ἡ θέωσις. Τό πῶς πρακτικά ἐπιτυγχάνεται ἡ κάθαρσις, ὁ φωτισμός καί ἡ θέωσις ἀναλύει τό ἑπόμενο καί τελευταῖο κείμενο, τοῦ Ἀββᾶ Ἰσαάκ, πού ἀναφερεται στήν συνέχεια.
Τό τέταρτο κείμενο εἶναι ἡ ἐκτενής καί πλήρης διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Ἰσαάκ τοῦ Σύρου γιά τήν κάθαρση τῆς ψυχῆς ἀπό τά πάθη καί τήν ἐπίτευξη τοῦ ἁγιασμοῦ στόν ἄνθρωπο. Ὁ Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σῦρος προσφέρει ἕνα πλήρη ὁδηγό γιά τήν Ὀρθόδοξη πολιτεία καί ζωή σέ μοναχούς, ἀλλά καί σέ λαϊκούς, οἱ ὁποῖοι ποθοῦν νά ἀποκοποῦν ἀπό τήν τύρβη τοῦ κόσμου.
Ἐκτός ἀπό τό ἀναδιαταγμένο ἀρχαῖο κείμενο τοῦ Ἀββᾶ Ἰσαάκ, παρατίθενται ἐπίσης ἡ φωνητική του ἀπόδοσις στήν Νεοελληνική, ἡ γραπτή του ἀπόδοσις στήν Νεοελληνική, καί τέλος ἡ ἀνάγνωσις αὐτῆς τῆς γραπτῆς ἀποδόσεως, γιά ὅσους προτιμοῦν νά ἀκούσουν τήν γραπτή ἀπόδοση τοῦ ἀρχαίου κειμένου στήν Νεοελληνική, ἀντί νά τήν διαβάσουν.
Καί ὡς πέμπτο κείμενο, συμπλήρωμα τῶν προηγουμένων καί κατακλεῖδα, προσετέθη μία σκιαγραφία τῆς θεολογίας τοῦ Ἁγίου Σωφρονίου Σαχάρωφ γιά τόν Θεό, τόν κόσμο καί τόν ἄνθρωπο, μέσα ἀπό τήν ὁποία μπορεῖ κάποιος νά ἐμβαθύνει περισσότερο στήν Ὀρθόδοξη θεολογία καί πνευματικότητα.
Εὐχόμεθα αὐτή ἡ ταπεινή προσφορά νά ἀποβῆ χρήσιμη καί εὐπρόσδεκτη σέ ὅσους ἐνδιαφέρονται νά γνωρίσουν τήν ἀλήθεια περί τοῦ Θεοῦ, τοῦ κόσμου καί τοῦ ἀνθρώπου μέσα ἀπό τήν διδασκαλία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, νά τήν ἀσπασθοῦν καί νά ζήσουν μέ μετάνοια.
Ἐάν κάποιος θελήση νά ἀποκτήση ἕνα ἀπό αὐτά τά βιβλία, ἀλλά δέν μπορῆ νά τό παραγγείλη μέσα ἀπό τούς συνδέσμους πού δίδονται σ᾽ αὐτό τό ἱστολόγιο, μπορεῖ νά μᾶς ζητήση νά τοῦ τό ἀποστείλωμε δωρεάν, ἐφ᾽ ὅσον δεχθῆ νά καταβάλη ἐκεῖνος τό κόστος τῶν ταχυδρομικῶν τελῶν, ἀποστέλλοντας σέ μᾶς μέ ἠλεκτρονικό μήνυμα τά στοιχεῖα του (ὄνομα, διεύθυνση, τίτλο τοῦ βιβλίου) στήν παρακάτω ἠλεκτρονική διεύθυνση. Καί ὅταν τό βιβλίο θά εἶναι διαθέσιμο, θά τοῦ τό ἀποστείλωμε ταχυδρομικά.
Δαμασκηνός μοναχός ἁγιορείτης damaskinosktp@yahoo.com
